Het voorspellen van trends mag iedereen, slechts weinigen worden gehoord, geroemd en serieus genomen. Is Adjiedj Bakas de uitzondering en klopt zijn bovenstaande voorspelling ten aanzien van social media en vooral ten aanzien van het alom oude medium print?
• Personaliseren is niet ‘moeten kiezen’ maar ‘mogen kiezen’
Het einde van print is de afgelopen 2 decennia al meermalen voorspeld en vervolgens nooit echt volledig uitgekomen. Ondanks al mijn on-line spulletjes hoef ik net ver te kijken om de massale hoeveelheid print in mijn kantoor te mogen aanschouwen. Ja, veel historie en nee, zelf iets opschrijven doe ik nog zelden. Maar papier is voor wat betreft mijn content consumptie niet verdwenen. De supermarkt zou er vreemd uitzien zonder papier. Dus terugkeer? Het is niet weg geweest.
Ja, dan de voorspelling van het einde van social media? Daar kan ik me wel wat bij voorstellen. De term ‘social’ devalueert in rap tempo en zal volgens Bakas resulteren in een gratis en een betaald ‘deel’ van internet. Hoe dat precies gaat, weet nog niemand (als het al zou gaan gebeuren). Nog steeds zoeken we naar eenvoudige methoden om iets te kunnen betalen. Nu is dat in veel gevallen – zeker als je nog niet bekend bent bij het bedrijf waar je wat wilt kopen – nogal wat gedoe.
Interessant is Bakas zijn mening rondom de adverteerders die massaal adverteren op onder andere Facebook. Volgens hem worden de adverteerders volledig misleid doordat volgens hem de aanwezigen op Facebook veelal liegen, die adverteerders dus op het verkeerde been zetten en adverteren dus minder rendabel maakt. Het is wel wat vreemd dat hij in zijn nieuwste boek ‘Het Einde van de Privacy’ juist zegt dat juist dat aspect het fundament onder social media weghaalt. Ik denk eerder dat juist de komst van adverteerders het fundament van social media heeft aangetast en niet het nu minder wordende rendement van adverteerders.
Bakas heeft echter wel een punt dat social media de vereenzaming van de mens niet kan keren. Ook onze maatschappij veramerikaniseert, wordt nog individualistischer en oppervlakkiger. Social media in zijn algemeenheid, maar de digitalisering van de maatschappij in het bijzonder draagt (merkwaardig genoeg) meer bij aan die verdere vereenzaming. Menselijk contact wordt door alle mogelijke vormen van digitale dienstverlening tot een minimum beperkt. Mensen kennen en herkennen elkaar alleen nog op basis van digitale profielen. De status van koper ten opzichte van verkoper verdwijnt door digitaal winkelen. Het kopen van een bioscoop- of buskaartje zou volgens Bakas gewoon in papieren vorm moeten kunnen blijven bestaan, zonder dat al je gegevens meteen in een database verdwijnen. Bakas stelt dat een baby van een paar maanden al in 20 databases is opgeslagen. Volwassenen weten vaak niet dat zij gegevens in duizenden bestanden hebben staan, gewenst of ongewenst. Personaliseren is volgens hem geen gewenst verschijnsel. Volgens hem kan je met een te ver doorgevoerd personaliseren mensen tegenover elkaar uitspelen en onderling beïnvloeden. Of dat, zoals Bakas het in zijn boek omschrijft, opgelost kan worden met een betaald naast een gratis internet, kan ik nog niet inschatten. Geld alleen zal – zeker in deze tijden waarin niet de crisis rondom geld de oorzaak is van vele veranderingen in onze wereld, maar vooral het kapot zijn van het gehele monetaire systeem – zeker geen oplossing bieden voor de problemen van vereenzaming, isolatie en de opkomst van al dan niet gewenste virtuele identiteiten.
Bakas stelt dat je al mens in het betaalde internet zelf de bass bent en dat je daar je sporen kunt wissen. In het gratis internet bepalen de grote betalende partijen wie je bent en hoe er over jouw virtuele identiteit wordt gedacht. Ik ben van mening dat deze tweedeling nooit zal uitkomen, de invloed op het individu zal er altijd zijn, of je nu betaalt of niet. Leuk is zijn stelling over de groei van het leger, een digitaal leger wel te verstaan, die vooral de strijd aan zal moeten gaan met cyber criminelen. Waar die dan zitten – op het gratis of het betaalde internet – liet Bakas niet duidelijk weten, misschien staat het wel in het boek, dus maar even bestellen – en ja in pint.
Ook is het niet helemaal duidelijk waar elke individu straks zijn digitale identiteit heeft. Baks stelt dat deze is opgeslagen in de ‘cloud’. Maar waar is dat, wie beheert dat en welke verschillen zijn er tussen een gratis digitale DNA en een betaalde digitale DNA? Mooi zou het zijn als de voorspelling zou kunnen uitkomen om na het einde van je leven verwijderd te worden uit je digitale leven.
Heel mooi vond ik de volgende opmerking: ‘We leren de digitalisering,die nu de menselijke maat ontstegen is, beter te managen. Veel dingen die gevirtualiseerd waren worden teruggedraaid. Een conflict vecht je straks niet meer met kwaad ingetypte scheldwoorden op social media uit, maar je gaat het weer gewoon face-to-face uitpraten. De e-card verliest terrein, de papieren wenskaart keert terug want die is persoonlijker. We gaan belangrijke dingen weer op papier bewaren, de papieren back-up keert terug. We ontdekken steeds meer hoeveel gejokt wordt op social media en datingsites, verslaving aan social media vermindert en de romantiek keert terug. Voor heimweemarketing is een grote toekomst.’ Heerlijk!
Afgelopen vrijdag werd het boek ‘Het Einde van de Privacy’ gepresenteerd bij het Nederland Forensisch Instituut in Den Haag. Minister Ivo Opstelten van Veiligheid en Justitie nam het eerste exemplaar in ontvangst.
Lean back en neem 6 minuten de tijd…… Het is het waard!
